/1-logo-an-sin-color.webp){kind=logo}
Ngày 9/7 tại Hà Nội diễn ra Hội nghị cấp cao Việt Nam - Pháp với chủ đề: "Tăng cường hợp tác triển khai công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược về phát triển vắc xin thế hệ mới tại Việt Nam". Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh dự và phát biểu tại Hội nghị. Về phía Bộ Y tế có: Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan; Uỷ viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà; Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức và đại diện lãnh đạo nhiều Vụ, Cục, Viện, Trường thuộc và trực thuộc Bộ Y tế.
Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet và nhiều đại biểu đến từ Đại sứ quán Pháp; đại diện WHO tại Việt Nam; UNICEF tại Việt Nam; bà Nguyễn Thúy Anh - Chủ tịch nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam – Pháp tham dự; ông Stephen Alix, Chủ tịch Ngành hàng vắc xin toàn cầu, Tập đoàn Dược phẩm Sanofi! và ông Ngô Chí Dũng - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC) và nhiều chuyên gia, nhà quản lý tham dự Hội nghị.
Sự kiện do Bộ Y tế phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức tiếp tục là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các định hướng hợp tác giữa hai nước Việt Nam - Pháp trong lĩnh vực nghiên cứu phát triển vắc xin, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về chuyển giao công nghệ và xây dựng các mô hình hợp tác công – tư hiệu quả, góp phần thực hiện Thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực y tế và Liên minh y tế Pháp – Việt trong thời gian tới.
Qua đó, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, sản xuất vắc xin trong nước, bảo đảm nguồn cung ổn định cho Chương trình Tiêm chủng Quốc gia và hướng tới mục tiêu dài hạn đưa Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu, sản xuất vắc xin, bao gồm vắc xin thế hệ mới trong khu vực.
Hội nghị cũng đánh dấu bước tiến quan trọng trong tiến trình hợp tác tiến tới dự án hợp tác nội địa hóa sản xuất vắc xin công nghệ cao giữa Sanofi và VNVC đã được ký kết tại Paris vào tháng 10/2024 ngay khi Tổng Bí Thư Tô Lâm thăm chính thức Cộng hòa Pháp và đưa quan hệ hợp tác 2 nước lên đối tác chiến lược toàn diện.
Phát triển vắc xin thế hệ mới gắn với chiến lược tự chủ y tế quốc gia
Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, những năm gần đây, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, nhiều quốc gia đã nhìn nhận rõ hơn vai trò của năng lực tự chủ trong nghiên cứu, phát triển và sản xuất thuốc, vắc xin. Đây không chỉ là yêu cầu của ngành y tế mà còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh y tế quốc gia, khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp và sự phát triển bền vững của đất nước.
Theo Bộ trưởng, cùng với xu hướng này, y học thế giới cũng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với sự chuyển dịch mạnh mẽ sang y học chính xác, y học cá thể hóa và điều trị trúng đích. Điều này kéo theo sự ra đời của hàng loạt công nghệ sinh học tiên tiến, mở ra cơ hội phát triển các loại thuốc và vắc xin thế hệ mới có hiệu quả cao hơn, an toàn hơn và phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương lớn nhằm tạo nền tảng cho phát triển khoa học công nghệ và công nghiệp sinh học. Bộ trưởng Đào Hồng Lan dẫn các Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị như Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và đặc biệt là Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Theo Bộ trưởng, đây là nền tảng chính trị quan trọng để ngành Y tế xây dựng các chương trình phát triển công nghệ chiến lược, trong đó vắc xin thế hệ mới được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên.
Hoàn thiện thể chế, xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu và sản xuất vắc xin
Để hiện thực hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết Bộ Y tế đã chủ động phát huy vai trò định hướng, kết nối các cơ sở nghiên cứu, bệnh viện, doanh nghiệp trong nước và các đối tác quốc tế nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực dược phẩm và công nghệ sinh học.
Bộ Y tế đồng thời thúc đẩy mô hình hợp tác công - tư, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý để tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ cao.
"Đồng thời từng bước hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý thuận lợi nhằm xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất, cung ứng thuốc, vắc xin thế hệ mới theo hướng an toàn, hiệu quả và hội nhập với các chuẩn mực quốc tế", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Song song với hoàn thiện thể chế, Việt Nam cũng từng bước nâng cao năng lực quản lý theo chuẩn quốc tế. Hệ thống quản lý quốc gia về thuốc, vắc xin và sinh phẩm y tế (NRA) đã được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công nhận; Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu y sinh học quốc gia được Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ cấp mã số FWA về bảo vệ đối tượng nghiên cứu là con người.
Đến nay, Việt Nam đã hình thành mạng lưới các nhà máy sản xuất thuốc và vắc xin đạt tiêu chuẩn GMP-WHO, tạo nền tảng quan trọng để tiếp nhận công nghệ mới và từng bước nâng cao năng lực sản xuất trong nước.
Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ nghiên cứu đến thương mại hóa
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, mục tiêu của Bộ Y tế không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận công nghệ mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái hoàn chỉnh từ đào tạo, nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng đến sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.
Các trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện lớn và doanh nghiệp trong nước đã được kết nối với nhiều tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới để triển khai các nghiên cứu lâm sàng đa quốc gia, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đặc biệt, Chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định rõ định hướng ưu tiên thu hút đầu tư vào nghiên cứu, sản xuất thuốc mới và vắc xin thế hệ mới; phát triển các trung tâm thử nghiệm lâm sàng và khu sản xuất dược tập trung nhằm tạo động lực cho ngành công nghiệp sinh học Việt Nam.
Bộ trưởng nhấn mạnh, nội địa hóa sản xuất vắc xin không đơn thuần là tiếp nhận dây chuyền sản xuất mà bao gồm cả nghiên cứu phát triển, đào tạo nhân lực, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng và chuỗi cung ứng bền vững.
"Hội nghị hôm nay là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong lĩnh vực vắc xin, góp phần nâng cao năng lực sản xuất trong nước, bảo đảm nguồn cung ổn định cho Chương trình Tiêm chủng quốc gia và hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất, đổi mới vắc xin của khu vực", Bộ trưởng nói.
Phát triển công nghệ chiến lược vì sức khỏe người dân và vị thế Việt Nam
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh khẳng định, với nền tảng Đối tác chiến lược toàn diện, hợp tác Việt Nam - Pháp trong lĩnh vực y tế, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang bước sang giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội.
Bà đánh giá cao cam kết của Chính phủ Pháp, Đại sứ quán Pháp, Sanofi cùng các đối tác trong việc hỗ trợ Việt Nam phát triển công nghệ chiến lược, đào tạo nguồn nhân lực và nội địa hóa sản xuất vắc xin.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây chính là mô hình hợp tác mà Việt Nam mong muốn: cùng chia sẻ lợi ích, cùng phát triển năng lực nội sinh và cùng chịu trách nhiệm vì sức khỏe cộng đồng.
Việc hình thành năng lực nghiên cứu và sản xuất vắc xin thế hệ mới không chỉ giúp Việt Nam chủ động hơn trước các nguy cơ dịch bệnh trong tương lai mà còn tạo động lực phát triển ngành công nghiệp sinh học, từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị dược phẩm và công nghệ sinh học toàn cầu.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh khẳng định, Đảng, Chính phủ và Quốc hội Việt Nam luôn đồng hành và ủng hộ mạnh mẽ các nỗ lực hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y tế và khoa học công nghệ. Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam – Pháp sẽ tiếp tục là cầu nối quan trọng, thúc đẩy quan hệ hợp tác và tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án hợp tác chiến lược giữa hai nước.
Hợp tác Việt Nam - Pháp mở ra cơ hội làm chủ công nghệ vắc xin
Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet đánh giá, y tế luôn là một trong những lĩnh vực hợp tác thành công nhất giữa hai nước.
Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu khoảng 486 triệu USD dược phẩm từ Pháp, trong đó vắc xin chiếm tỷ trọng đáng kể. Tuy nhiên, theo Đại sứ, giá trị cốt lõi của quan hệ hợp tác không nằm ở thương mại mà ở sự tin cậy, cam kết về chất lượng, an toàn và khả năng tiếp cận công bằng với các thành tựu y học.
Ông đánh giá cao hợp tác giữa Sanofi và VNVC, coi đây là minh chứng tiêu biểu cho tiềm năng hợp tác giữa Pháp và Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ sinh học.
Theo ông, quá trình nội địa hóa sản xuất sẽ không chỉ giúp xây dựng năng lực sản xuất mà còn phát triển nguồn nhân lực, hệ thống quản lý chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cao nhất.
"Sự kết hợp giữa thế mạnh khoa học, công nghiệp của Pháp với năng lực tiêm chủng và phân phối của VNVC sẽ góp phần bảo đảm người dân Việt Nam được tiếp cận vắc xin chất lượng cao, kịp thời và bền vững", Đại sứ Olivier Brochet nhấn mạnh.
Hướng tới sản xuất vắc xin thế hệ mới ngay tại Việt Nam
Ông Stephen Alix, Chủ tịch Ngành hàng Vắc xin Toàn cầu của Sanofi, đánh giá cao định hướng phát triển khoa học công nghệ của Việt Nam cũng như quyết tâm đầu tư của VNVC.
Theo ông, việc kết hợp giữa kinh nghiệm toàn cầu của Sanofi với nền tảng đầu tư và triển khai của VNVC sẽ tạo tiền đề để hình thành năng lực sản xuất vắc xin thế hệ mới ngay tại Việt Nam.
Sanofi cam kết đồng hành lâu dài cùng Việt Nam trong nghiên cứu, đào tạo nhân lực và nội địa hóa sản xuất nhằm góp phần nâng cao năng lực tự chủ về vắc xin và củng cố an ninh y tế quốc gia.
Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VNVC Ngô Chí Dũng cho biết, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đầu tư mạnh cho khoa học công nghệ, tăng cường hợp tác với Sanofi để từng bước làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin thế hệ mới.
Theo lộ trình hợp tác, nhà máy Vắc xin và Sinh phẩm VNVC dự kiến đi vào hoạt động cuối năm 2027. Những lô vắc xin đầu tiên sản xuất tại Việt Nam dự kiến sẽ ra đời trong năm 2028.
Việc sản xuất các loại vắc xin công nghệ cao ngay trong nước sẽ giúp người dân tiếp cận sản phẩm sớm hơn, ổn định nguồn cung, giảm chi phí tiêm chủng, đồng thời nâng cao năng lực tự chủ và khả năng ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp.