Chùm ca não mô cầu tại TPHCM: 177 người tiếp xúc gần, lượng người tiêm vaccine tăng gấp 8 lần

Tính đến sáng 19/10/2026, TPHCM ghi nhận 4 ca não mô cầu nhóm B liên quan đến chùm ca bệnh tại Trường THCS Hai Bà Trưng (xã Hiệp Phước), trong đó có 1 ca tử vong. Ngành y tế đã xác định 177 người tiếp xúc gần, cho hơn 2.000 người uống kháng sinh dự phòng, trong khi lượng người đến tiêm vaccine não mô cầu tăng gấp 8 lần.

Trẻ tiêm vaccine não mô cầu tại Viện Pasteur TPHCM. Ảnh: P.Thương/SKĐS

Diễn biến chùm ca não mô cầu tại trường học

Theo Sở Y tế TPHCM, chùm ca bệnh liên quan đến Trường THCS Hai Bà Trưng gồm 4 trường hợp mắc não mô cầu nhóm B:

• Ngày 14/10: một học sinh sinh năm 2014 được phát hiện não mô cầu thể tối cấp, kèm sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan. Dù được điều trị tích cực, bệnh nhi đã tử vong trong ngày.
• Cùng ngày 14/10: một học sinh khác sinh năm 2014 nhập viện, được chẩn đoán viêm màng não do não mô cầu nhóm B.
• Sáng 15/10: một học sinh ngồi cùng bàn với trường hợp tử vong bị sốt, được đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM và được xác định nhiễm não mô cầu nhóm B.
• Ca thứ tư: một bệnh nhi từng tiếp xúc gần với ca đầu tiên, sốt từ ngày 15/10, đến chiều tối 16/10 được xác định nhiễm não mô cầu nhóm B đồng thời nhiễm cúm B.

Hiện 3 bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, sức khỏe ổn định. Theo Sở Y tế, các trường hợp này đều được phát hiện triệu chứng trong quá trình điều tra dịch tễ nên được nhập viện, điều trị kịp thời.

177 người tiếp xúc gần, hơn 2.000 người uống kháng sinh dự phòng

Điều tra dịch tễ xác định 177 người tiếp xúc gần với các ca bệnh, gồm 163 học sinh và 14 người cùng nơi cư trú. Tất cả đã được uống kháng sinh dự phòng và theo dõi sức khỏe hằng ngày. Trạm Y tế xã Hiệp Phước sẽ theo dõi sát nhóm này đến hết ngày 25/10.

Để cắt chuỗi lây trong trường học, kháng sinh dự phòng được mở rộng cho toàn bộ học sinh, giáo viên và nhân viên nhà trường, với tổng cộng 2.031 người. Song song, ngành y tế triển khai vệ sinh, khử khuẩn môi trường và giám sát sức khỏe.

Chuỗi lây nhiễm đã được kiểm soát

Từ ngày 17/10 đến sáng 19/10, chưa ghi nhận thêm ca não mô cầu mới trong nhóm tiếp xúc. PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, khẳng định chuỗi lây nhiễm não mô cầu tại trường đã được kiểm soát tốt, môi trường học đường bảo đảm an toàn. Sở Y tế và Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM thống nhất không chuyển sang học trực tuyến, học sinh tiếp tục đến trường bình thường.

ThS.BS Lương Chấn Quan, Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Pasteur TPHCM, đánh giá Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) đã triển khai các biện pháp xử lý bài bản. Tuy nhiên, trong bối cảnh cúm mùa gia tăng, nhiều học sinh nhiễm cúm A, cúm B và rhinovirus, ngành y tế cần tiếp tục giám sát, phát hiện sớm các ca có triệu chứng.

Lượng người tiêm vaccine não mô cầu tăng gấp 8 lần

Theo BS.CKI Đinh Văn Thới, Phó Trưởng phòng Phòng khám Đa khoa, Viện Pasteur TPHCM, trước chùm ca bệnh, đơn vị tiếp nhận trung bình khoảng 15–20 người tiêm vaccine não mô cầu mỗi ngày. Trong những ngày cuối tuần vừa qua, lượt tiêm đã tăng gấp 8 lần.

BS Thới cho biết không ít người dân chỉ tìm đến cơ sở tiêm chủng khi có thông tin về ca bệnh. Theo ông, bệnh não mô cầu đã có vaccine phòng ngừa, việc tiêm cần được thực hiện chủ động, đúng độ tuổi, để cơ thể kịp tạo miễn dịch thay vì đợi khi có ca bệnh mới đi tiêm.

Người không có triệu chứng vẫn có thể lây bệnh

Vi khuẩn não mô cầu có thể cư trú ở mũi, họng mà không gây triệu chứng. Người mang vi khuẩn vẫn có thể lây cho người khác qua tiếp xúc gần hoặc giọt bắn đường hô hấp. Bệnh dễ lây ở nơi đông người như trường học, ký túc xá, doanh trại, khu sinh hoạt tập thể và có thể xuất hiện quanh năm, ở mọi lứa tuổi.

Khuyến cáo của ngành y tế

• Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng; hạn chế tiếp xúc gần khi có triệu chứng hô hấp.
• Chủ động tiêm vaccine phòng não mô cầu theo tư vấn của cơ sở tiêm chủng.
• Khi trẻ sốt hoặc có triệu chứng viêm đường hô hấp, cần đưa trẻ đi khám và báo cho giáo viên chủ nhiệm.
• Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu như sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn, cứng cổ, lơ mơ, sợ ánh sáng hoặc nổi chấm xuất huyết, phát ban trên da; với trẻ nhỏ cần chú ý bỏ bú, quấy khóc, lừ đừ, thóp phồng.

Theo các bác sĩ, bệnh não mô cầu tiến triển rất nhanh, có thể gây biến chứng nặng và tử vong trong vòng 24 giờ, vì vậy phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quyết định.

Kết luận

Chùm ca não mô cầu tại TPHCM đã được kiểm soát nhờ điều tra dịch tễ nhanh, dùng kháng sinh dự phòng diện rộng và theo dõi chặt người tiếp xúc. Tuy nhiên, vụ việc cũng là lời nhắc về tầm quan trọng của việc chủ động tiêm phòng và nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm của bệnh.

Nguồn tham khảo: Báo Sức khỏe & Đời sống – "177 người tiếp xúc gần với các ca não mô cầu, hơn 2000 người được uống kháng sinh dự phòng" và "Sau chùm ca não mô cầu, lượng người tiêm vaccine tại TPHCM tăng gấp 8 lần" (19/10/2026).