Bộ Y tế đề xuất niêm yết, kê khai giá trực tuyến để kiểm soát giá thiết bị y tế

Tại buổi họp báo sáng 1/10/2026, Bộ Y tế cho biết sẽ hướng tới quản lý giá thiết bị y tế theo toàn bộ chuỗi cung ứng, dựa trên cơ sở dữ liệu quốc gia, công khai giá niêm yết, kê khai giá trực tuyến và chia sẻ dữ liệu liên ngành, thay vì áp dụng cơ chế Nhà nước định giá cho mọi chủng loại thiết bị.

Bộ Y tế đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu trên toàn chuỗi cung ứng. Ảnh minh họa: Thế Anh/SKĐS

Vì sao không thể áp dụng một cơ chế định giá chung cho thiết bị y tế?

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, thiết bị y tế là lĩnh vực đặc thù với hàng trăm nghìn chủng loại, mỗi loại lại có cấu hình, tính năng và thông số kỹ thuật khác nhau. Vì vậy, việc áp dụng cơ chế Nhà nước định giá cho toàn bộ các mặt hàng là không khả thi.

Thay vào đó, Bộ Y tế hướng tới cách tiếp cận dựa trên minh bạch thông tin. Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh: giá được kiểm soát thông qua công khai niêm yết giá, kê khai giá trên hệ thống cơ sở dữ liệu.

Thủ tục hành chính về thiết bị y tế đã được cắt giảm mạnh

Song song với định hướng quản lý giá, lĩnh vực thiết bị y tế đã có nhiều chuyển biến về cải cách hành chính. Số thủ tục hành chính được giảm từ 48 xuống còn 16 (giảm 66,7%), số điều kiện kinh doanh giảm từ 45 xuống 24 (giảm 46,7%). Toàn bộ các thủ tục hiện được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Các giải pháp quản lý giá thiết bị y tế được Bộ Y tế đề xuất

Để quản lý giá thiết bị y tế hiệu quả hơn, Bộ Y tế đưa ra một số nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thiết bị y tế

Cơ sở dữ liệu này sẽ chuẩn hóa thông tin trên toàn bộ chuỗi cung ứng, đồng thời kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực y tế, đấu thầu, hải quan, thuế và bảo hiểm y tế. Khi dữ liệu được liên thông, cơ quan quản lý có thể theo dõi một thiết bị từ khâu nhập khẩu, cấp phép lưu hành cho đến khi được mua sắm tại cơ sở y tế.

2. Công khai giá niêm yết, giá kê khai

Thông tin giá niêm yết và giá kê khai được công khai nhằm phục vụ truy xuất nguồn gốc và quản lý giá. Đây cũng là căn cứ quan trọng để các cơ sở y tế tham khảo khi xây dựng kế hoạch mua sắm.

3. Mở rộng mua sắm tập trung và đàm phán giá

Bộ Y tế sẽ nghiên cứu mở rộng danh mục mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với các nhóm sản phẩm phù hợp. Theo Báo Dân trí, đối với thuốc, mua sắm tập trung và đàm phán giá cấp quốc gia thời gian qua đã giúp tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng, giá thuốc giảm trung bình 14–17%.

4. Tính đến tổng chi phí trong suốt vòng đời thiết bị

Một điểm đáng chú ý là Bộ Y tế đề xuất nghiên cứu phương thức mua sắm dựa trên tổng chi phí sở hữu, thay vì chỉ so sánh giá mua ban đầu. Với thiết bị y tế, chi phí vận hành, bảo trì, vật tư tiêu hao và linh kiện thay thế trong nhiều năm sử dụng có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đầu tư.

Phân biệt giá kê khai và giá trúng thầu

TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, cho biết dự thảo sửa đổi quy định sẽ quản lý thiết bị y tế theo vòng đời, từ nhập khẩu, cấp phép đến mua sắm, gắn với dữ liệu thuế và hải quan.

Theo ông Lợi, cần phân biệt rõ giá kê khai và giá trúng thầu. Giá trúng thầu phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số lượng mua, thời điểm thanh toán, tiến độ giao hàng, dịch vụ bảo hành, bảo trì và linh phụ kiện đi kèm. Do đó, cùng một thiết bị có thể có mức giá trúng thầu khác nhau tại các gói thầu khác nhau.

Cục trưởng Nguyễn Minh Lợi khẳng định: "Mục tiêu đưa về giá đúng, chứ không cấm hay hạn chế các đơn vị phân phối".

Ý nghĩa đối với cơ sở y tế và doanh nghiệp thiết bị y tế

Định hướng quản lý giá thiết bị y tế dựa trên dữ liệu và minh bạch thông tin được kỳ vọng mang lại nhiều thay đổi tích cực cho thị trường:

• Với cơ sở y tế: có thêm nguồn dữ liệu tham chiếu khi lập kế hoạch, dự toán và lựa chọn nhà thầu, giảm rủi ro trong mua sắm.
• Với doanh nghiệp: hoạt động kinh doanh minh bạch hơn; cạnh tranh không chỉ bằng giá bán mà còn bằng chất lượng sản phẩm, dịch vụ bảo hành, bảo trì và hỗ trợ kỹ thuật.
• Với người bệnh và quỹ bảo hiểm y tế: chi phí đầu tư thiết bị hợp lý góp phần sử dụng hiệu quả ngân sách và quỹ bảo hiểm y tế.

Thông tin này tiếp nối định hướng quản lý thiết bị y tế theo vòng đời, dữ liệu và hậu kiểm mà Bộ Y tế đã đề cập trước đó, cho thấy xu hướng số hóa và minh bạch hóa đang trở thành trọng tâm của công tác quản lý trong lĩnh vực này.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, công khai giá niêm yết, kê khai giá trực tuyến và chia sẻ dữ liệu liên ngành là hướng đi phù hợp với đặc thù đa dạng của thiết bị y tế. Khi được triển khai đồng bộ, các giải pháp này sẽ giúp kiểm soát giá thiết bị y tế theo hướng "giá đúng", minh bạch, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các đơn vị cung ứng.

Nguồn tham khảo: Báo Sức khỏe & Đời sống – "Chia sẻ dữ liệu, niêm yết và kê khai giá trực tuyến để quản lý chặt giá thiết bị y tế" (1/10/2026); Báo Dân trí – "Công khai giá, liên thông dữ liệu để kiểm soát giá thiết bị y tế" (1/10/2026).