Quản lý toàn diện người cao tuổi đa bệnh lý: Không để người bệnh qua nhiều phòng khám, nhận nhiều đơn thuốc

Tại hội nghị khoa học về sa sút trí tuệ ở người cao tuổi đa bệnh lý tổ chức tại TP.HCM, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh cần quản lý toàn diện người cao tuổi đa bệnh lý, tránh tình trạng người bệnh phải đi qua 5–6 phòng khám và nhận 5–6 đơn thuốc riêng lẻ.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương – Thứ trưởng Bộ Y tế. Ảnh: P.Thương/SKĐS

Hội nghị khoa học về sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Sáng 27/9/2026, Bệnh viện 30/4 phối hợp với Bệnh viện Thống Nhất tổ chức hội nghị khoa học chủ đề "Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi đa bệnh lý", hưởng ứng Tháng Alzheimer thế giới.

Theo Thiếu tướng Dương Thị Thu Hằng, Giám đốc Bệnh viện 30/4, hiện có khoảng 57 triệu người trên thế giới sống chung với sa sút trí tuệ, mỗi năm có thêm gần 10 triệu trường hợp mới. Bệnh Alzheimer chiếm khoảng 60–70% các trường hợp sa sút trí tuệ. Việt Nam hiện có hơn 14 triệu người cao tuổi.

Tỷ lệ phát hiện sớm sa sút trí tuệ còn thấp

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương cho biết tỷ lệ người mắc sa sút trí tuệ được phát hiện, chẩn đoán ở giai đoạn sớm tại Việt Nam còn thấp; nhiều người bệnh chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn trung bình hoặc nặng.

Các giải pháp được Thứ trưởng đề xuất

• Lồng ghép sàng lọc suy giảm nhận thức vào khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi, đặc biệt người đang được quản lý tăng huyết áp, đái tháo đường;
• Quản lý toàn diện người cao tuổi đa bệnh lý, tránh để người bệnh qua 5–6 phòng khám, nhận 5–6 đơn thuốc riêng lẻ;
• Tăng cường phối hợp đa chuyên khoa: thần kinh, lão khoa, tim mạch, nội tiết, cơ xương khớp, phục hồi chức năng, y học cổ truyền;
• Chú trọng rà soát tương tác thuốc, lựa chọn thuốc phù hợp với chức năng nhận thức;
• Quan tâm đến người chăm sóc – "cánh tay nối dài" của thầy thuốc;
• Tiếp tục truyền thông để giảm kỳ thị xã hội;
• Tăng cường chuyển giao kỹ thuật, đào tạo, hội chẩn từ xa và Telehealth.

Với các liệu pháp mới, Thứ trưởng lưu ý cần nghiên cứu, đánh giá về chỉ định, độ an toàn và chi phí – hiệu quả trước khi đưa vào hướng dẫn điều trị tại Việt Nam.

"Điều trị một con người, không điều trị từng căn bệnh riêng rẽ"

PGS.TS.BS Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương, Chủ tịch Hội Lão khoa Việt Nam, cho biết sa sút trí tuệ ở người cao tuổi hiếm khi xuất hiện đơn độc. Ở người cao tuổi, đa bệnh lý là tình trạng phổ biến; phần lớn người bệnh cùng lúc mắc nhiều bệnh mạn tính và dùng nhiều loại thuốc.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trung Anh, nguyên tắc cốt lõi của lão khoa là điều trị một con người, không điều trị từng căn bệnh riêng rẽ.

Các bệnh lý tác động qua lại

Chuyên gia phân tích một số ví dụ về sự tác động qua lại giữa các bệnh: hạ huyết áp quá mức có thể làm giảm tưới máu não; kiểm soát đường huyết quá chặt làm tăng nguy cơ hạ đường huyết; đau khớp khiến người bệnh ít vận động, giảm giao tiếp, từ đó chức năng nhận thức suy giảm nhanh hơn.

Vì vậy, theo chuyên gia, cần xây dựng mục tiêu điều trị phù hợp với từng cá nhân thay vì áp dụng chung, đồng thời phối hợp quản lý các bệnh tim mạch, đái tháo đường, cơ xương khớp cùng với suy giảm nhận thức.

Kết luận

Trước tốc độ già hóa dân số, quản lý toàn diện người cao tuổi đa bệnh lý đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Phối hợp đa chuyên khoa, phát hiện sớm suy giảm nhận thức và cá thể hóa mục tiêu điều trị là những hướng đi được các chuyên gia nhấn mạnh, nhằm giúp người cao tuổi được chăm sóc hiệu quả và an toàn hơn.

Nguồn tham khảo: Báo Sức khỏe & Đời sống – "Không để người cao tuổi phải qua nhiều phòng khám, nhận nhiều đơn thuốc riêng lẻ" (27/9/2026).