Thông tim can thiệp bào thai thứ 17: Hai giờ cứu thai nhi mắc dị tật tim nghiêm trọng trong bụng mẹ

Bệnh viện Từ Dũ phối hợp Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) vừa thực hiện thành công ca thông tim can thiệp bào thai thứ 17, nong van động mạch phổi cho thai nhi 28 tuần mắc dị tật không lỗ van động mạch phổi. Ca can thiệp kéo dài 2 giờ, gặp biến chứng và nhiều lần phải đổi phương án kỹ thuật.

Ca can thiệp thông tim xuyên bào thai thứ 17. Ảnh: BVCC (Báo Sức khỏe & Đời sống)

Phát hiện dị tật tim từ tuần thai 16

Thai phụ L.T.K.X. (30 tuổi, quê Vĩnh Long) mang thai tự nhiên lần thứ hai. Các lần khám quý I chưa phát hiện bất thường, xét nghiệm sàng lọc trước sinh NIPT cho kết quả nguy cơ thấp. Khi thai 16 tuần 6 ngày, siêu âm phát hiện thai nhi mắc dị tật không lỗ van động mạch phổi, vách liên thất kín, hở van ba lá nặng và thiểu sản thất phải mức độ trung bình.

Đây là trường hợp được phát hiện bất thường tim sớm nhất trong 17 ca thông tim bào thai mà hai bệnh viện đã thực hiện. Kết quả chọc ối, phân tích nhiễm sắc thể không ghi nhận bất thường.

Hội chẩn liên viện và chuyên gia quốc tế

Từ tuần 17 đến tuần 26, các bác sĩ liên tục theo dõi cấu trúc tim, chức năng thất phải và hội chẩn với Giáo sư Gerald Tulzer, nguyên Giám đốc Trung tâm Tim trẻ em Linz (Áo). Các chuyên gia thống nhất thời điểm can thiệp phù hợp là tuần 28–29, nhằm cải thiện dòng máu qua van động mạch phổi, tạo cơ hội phát triển tuần hoàn hai thất sau sinh.

Ngày 8/10, khi thai 28 tuần 2 ngày, hội chẩn xác định thiểu sản thất phải đã tiến triển nặng nhưng thai nhi vẫn còn cơ hội điều trị, nên ê-kíp quyết định nong van động mạch phổi ngay trong bụng mẹ.

Hai giờ can thiệp với nhiều tình huống ngoài dự kiến

Ngày 9/10, sau khi gây vô cảm cho mẹ và thai, ê-kíp điều chỉnh tư thế thai, đưa kim 18G xuyên qua thành bụng mẹ, cơ tử cung và thành ngực thai nhi để tiếp cận buồng thoát thất phải.

Liên tục thay đổi phương án kỹ thuật

• Dây dẫn chuyên dụng không qua được van động mạch phổi do van quá dày và chắc.
• Ê-kíp chuyển sang kỹ thuật "kim trong kim" (kim 20G qua hệ thống kim 18G) nhưng vẫn không vượt qua được van.
• Tim thai xuất hiện biến chứng, buộc tạm ngừng can thiệp để hồi sức; sau hồi sức, sức co bóp cơ tim cải thiện, dấu hiệu chèn ép tim không còn.
• Sau khi cân nhắc lợi ích – nguy cơ, ê-kíp dùng trực tiếp kim 18G xuyên qua van, đưa dây dẫn và bóng nong 3,0 × 10 mm vào vị trí, bơm bóng với áp lực 10 bar.

Ngay sau thủ thuật, dòng máu từ thất phải đã lưu thông qua van động mạch phổi; nhịp tim thai ổn định 145 lần/phút, sức co bóp cơ tim tốt.

Tín hiệu tích cực sau can thiệp

• Sau 4 giờ: thai phụ ổn định, tim thai đập đều, dòng máu qua van lưu thông tốt.
• Sau 24 giờ: thai nhi phát triển phù hợp tuổi thai, vận tốc dòng máu từ thất phải lên động mạch phổi duy trì 350 cm/giây.
• Sáng 13/10 (5 ngày sau can thiệp): thai phụ sinh hoạt bình thường, thai cử động tốt, siêu âm tim thai chưa ghi nhận dấu hiệu nguy cơ mới.

Thai phụ tiếp tục được theo dõi tại Bệnh viện Từ Dũ. Kết quả lâu dài vẫn cần đánh giá trong những tháng cuối thai kỳ và sau khi trẻ chào đời.

Vai trò của siêu âm tim thai và phối hợp liên viện

Ca can thiệp thứ 17 cho thấy vai trò của sàng lọc, siêu âm tim thai phát hiện sớm, hội chẩn liên viện, theo dõi liên tục và sự linh hoạt thay đổi phương án khi gặp tình huống ngoài dự kiến. Thành công bước đầu mở thêm cơ hội điều trị cho thai nhi mắc dị tật tim bẩm sinh nghiêm trọng ngay từ trong bụng mẹ.

Nguồn tham khảo: Báo Sức khỏe & Đời sống – "Hai giờ nghẹt thở cứu thai nhi mắc dị tật tim nghiêm trọng trong bụng mẹ" (14/10/2026).