Ứng dụng AI trong nội soi tiêu hóa: Bước tiến mới giúp phát hiện sớm ung thư

Ngày 1/8, Hội thảo khoa học cập nhật chẩn đoán và điều trị bệnh lý tiêu hóa – gan mật diễn ra tại Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng, quy tụ gần 300 chuyên gia, bác sĩ và cán bộ y tế đến từ các bệnh viện, trường đại học y khoa lớn khu vực phía Nam như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện FV và Trường Đại học Y Dược Cần Thơ.

Trí tuệ nhân tạo kết hợp công nghệ tăng cường hình ảnh trong nội soi

Trong chuyên đề về tiến bộ nội soi tiêu hóa, các chuyên gia phân tích hai dạng ứng dụng chính của AI: CADe (Computer-Assisted Detection) hỗ trợ phát hiện và đánh dấu các vùng bất thường nghi ngờ trên niêm mạc; CADx (Computer-Assisted Diagnosis) hỗ trợ phân loại tổn thương, cung cấp dữ liệu định hướng để bác sĩ quyết định theo dõi, sinh thiết hay cắt bỏ.

Một phân tích tổng hợp từ 28 thử nghiệm ngẫu nhiên trên gần 24.000 bệnh nhân cho thấy nội soi đại tràng có sự hỗ trợ của AI giúp tăng khoảng 20% tỷ lệ phát hiện u tuyến và giảm khoảng 55% tỷ lệ bỏ sót u tuyến so với phương pháp thông thường.

Bên cạnh AI, các công nghệ tăng cường hình ảnh hiện đại cũng giúp tối ưu việc quan sát: NBI (Narrow Band Imaging) sử dụng dải ánh sáng hẹp làm nổi bật hệ thống mao mạch niêm mạc; LCI (Linked Color Imaging) xử lý màu bằng thuật toán số, tăng độ tương phản giữa vùng niêm mạc lành và tổn thương; BLI (Blue Light Imaging) sử dụng ánh sáng bước sóng ngắn để quan sát kỹ vi cấu trúc bề mặt.

Kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc (STER) – giải pháp ít xâm lấn

Các chuyên gia cũng giới thiệu kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm (STER) để điều trị các khối u nằm sâu dưới niêm mạc thực quản và dạ dày. Phương pháp này cho phép bác sĩ tạo một “đường hầm” trong lớp dưới niêm mạc, tách trọn khối u rồi đóng kín đường vào bằng kẹp qua nội soi, giúp bảo tồn tối đa lớp niêm mạc nguyên vẹn và hạn chế tổn thương thành ống tiêu hóa.

Hướng đi mới tiến tới “chữa khỏi chức năng” viêm gan B

Việt Nam hiện có khoảng 6,6 triệu người nhiễm virus viêm gan B (HBV) và mỗi năm ghi nhận hơn 30.000 ca tử vong liên quan. Các chuyên gia cho biết, dù thuốc kháng virus hiện tại giúp giảm hơn 50% nguy cơ xơ gan và ung thư gan, nhưng hầu hết bệnh nhân phải uống thuốc suốt đời do thuốc chưa loại bỏ hoàn toàn virus tồn tại trong tế bào gan.

Mục tiêu nghiên cứu y học hiện nay đang dịch chuyển sang “chữa khỏi chức năng” (Functional Cure) – tức đạt trạng thái mất HBsAg bền vững và HBV DNA không còn phát hiện được trong máu. Kết quả từ các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 với hoạt chất thử nghiệm cho thấy khoảng 19–20% bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn tham gia đạt được tiêu chí “chữa khỏi chức năng”. Tuy nhiên, các bác sĩ lưu ý đây mới là kết quả ban đầu trên nhóm bệnh nhân thử nghiệm chọn lọc, chưa áp dụng rộng rãi và không phải là cơ sở để người bệnh tự ý ngưng hoặc thay đổi phác đồ thuốc kháng virus đang dùng.

Ý nghĩa đối với công tác tầm soát và điều trị sớm

Những tiến bộ này cho thấy xu hướng ứng dụng công nghệ cao – từ trí tuệ nhân tạo đến các hệ thống nội soi tăng cường hình ảnh – đang giúp việc tầm soát và phát hiện sớm các bệnh lý tiêu hóa, gan mật trở nên chính xác và hiệu quả hơn. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở y tế tại Việt Nam tiếp tục đầu tư trang thiết bị nội soi hiện đại, đồng bộ, nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị cho người bệnh.

Nguồn tham khảo: Báo Điện tử Chính phủ (baochinhphu.vn)